Pudendal EMG, birden fazla yöntemin bir arada kullanıldığı ve birlikte değerlendirildiği özel bir elektrofizyolojik incelemedir. Diğer elektrofizyolojik incelemelere göre daha zahmetli ve vakit alan bir işlemdir. Pudendal EMG pelvik bölgede (Kalça bölgesi ve genital organlar) yer alan sinirlerin durumunu değerlendirmek için kullanılan bir tetkiktir. Pelvik bölgede ortaya çıkan ağrılar, duyu kayıpları, organların işlev bozuklukları gibi durumlarda pudendal sinir ve dallarının değerlendirilmesi için kullanılır.
Pudendal EMG için, iğne elektrot ile genital bölgede yer alan bulbokavernöz kasın ve sfinkter kasının aktivitesinin incelenmesi, erkeklerde penisten, kadınlarda klitoristen elektrik uyarımı verilerek bulbokavernöz kasta ortaya çıkan refleks yanıtların incelenmesi ve yine aynı bölgelerden pudendal sinir uyarımı ve kafada saçlı deriden kayıt alınarak pudendal SEP incelemesi yapılır. SEP çalışması hasta hem yatarken hem de en az 15 dk oturduktan sonra yapılır ve inceleme tamamlanır. Elde edilen tüm sonuçlar birlikte değerlendirilir.
İncelemeler sırasında elde edilen yanıtlar mikrovolt düzeyinde çok küçük yanıtlar olduğundan hastanın son derece rahat olması çok önemlidir. Aksi takdirde işlemlerin tekrar edilmesi gerekebilir ve incelemenin süresi uzayabilir.
İncelemeler sırasında kullanılan iğne elektrot veya elektrik uyarımları zarar verici nitelikte değildir. İğne girişi ve elektrik uyarımları hasta tarafından hissedilir ancak ciddi ağrı oluşturacak düzeyde değildir. Hastalar inceleme sonrası işlerine veya evlerine rahatça gidebilirler.
İşleme gelmeden önce genital bölge temizliği yapılmış ve genital bölge kıllardan arındırılmış olmalıdır. Hasta işleme tok gelmelidir. Tüm inceleme hastanın uyumuna göre yaklaşık 2-3 saat sürer.
PUDENDAL NÖROPATİ (PUDENDAL NEVRALJİ)
Pudendal sinir genital bölgenin motor ve duyusal işlevlerinin tamamından sorumlu olan ana sinirdir. Makat bölgesine, idrar yapmayla sorumlu bölgelere ve genital organlara giden 3 ana dalı vardır.
Pudendal nöropati pudendal sinir dallarının belli bölgelerde sıkışması ve ezilmesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Belirtileri ilgili sinir dalının fonksiyon kaybıyla ilişki şikayetler ve genellikle oturmakla ortaya çıkan ve genital bölgeye sınırlı olan ağrıdır. Ağrının kalça alt kısmına ve bacağa vurması pudendal nöropatide beklenen bir durum değildir. Ağrı yatmakla veya ayağa kalkmakla azalır. Kaşıntı eşlik etmez. Duyu kusuru, uyuşma olabilir. Gece uyandıran ağrıların olması beklenmez. Bacaklarda uyuşma veya güç kaybı da pudendal sinirle ilişkili olamaz.
Genellikle çok veya zorlu doğum, ağırlık altında uzun süre kalma veya ağırlıkla squat yapma, dağa tırmanma, düşme, bisiklete binme, ters hareket v.s. gibi durumlar nedeniyle ortaya çıkar.
Hastaların pudendal nöropati tanısı alması genellikle uzun yıllar alır. Öncelikle diğer sık görülen nedenler araştırılmalı ve dışlanmalıdır. Hiçbir nedenin bulunmadığı durumlarda tanı için elektrofizyolojik tetkiklerden destek alınabilir. Pudendal EMG her merkez tarafından yapılan bir inceleme değildir. Ayrıca pudendal siniri görebilecek şekilde yapılacak kontrastlı pelvik MR incelemeleri de tanıya destek verebilir.
Pudendal MR ve EMG sonucu da normal çıkarsa bu durumda pudendal nevraljiden bahsedilebilir. Burada pudendal sinir anatomik olarak ciddi sorun yaşamadığı halde fonksiyonel olarak hastalanır ve ağrı duyusu oluşturmaya başlar.
Nevraljik ağrılar en sık yüz bölgesinde (trigeminal nevralji) ve ensede (oksipital nevralji) görülür ancak duyu siniri olan her bölgede potansiyel olarak nevraljik ağrı ortaya çıkabilir. Pudendal nevralji de diğer nevraljik ağrılar gibi tedavi edilir. Ancak genital bölgede kronik ağrı yakınmasının ağrıya tahammül eşiğini düşüreceği ve psikolojiyi de bozacağı unutulmamalıdır. Bu nedenle pudendal nevraljiler hemen daima psikiyatrik destekle birlikte tedavi edilmelidir.